Op 25 juli gaat het WorldPride Amsterdam van start. Een mooie aanleiding om even verder te kijken dan de menselijke wereld. Want in het dierenrijk is seksuele diversiteit geen nieuw fenomeen. Het bestaat al zo lang als er leven op aarde is.
Suzanne Robertson, dierenarts en huisdierenexpert bij Figo, neemt je mee. Van wat er echt achter het gedrag van je hond, kat of papegaai zit, tot de verbazingwekkende werkelijkheid van zeepaardjes, pinguïns en anemoonvissen.
De menselijke bril
Het is menselijk om dierengedrag te vertalen naar onze eigen beleving. We zien twee katten die elkaar wassen en denken aan liefde. We zien een hond die op een andere reu rijdt en trekken conclusies over zijn geaardheid. Het is verleidelijk om dierengedrag te bekijken door een menselijke bril. Maar dat levert lang niet altijd de juiste conclusies op.
Suzanne Robertson legt uit: “Seksualiteit is iets dat wij als mensen op een heel specifieke manier beschouwen. Hoe dieren dit ervaren of voelen, is moeilijk te zeggen.”
Dat betekent niet dat seksuele diversiteit bij dieren niet bestaat. Het betekent dat dieren het anders beleven dan wij.
Wat baasjes soms denken, en wat er écht speelt
| Wat we zien (menselijke bril) | Wat er écht gebeurt |
|---|---|
| "Mijn hond rijdt op een andere reu, dus hij is vast gay." | Niet waar. Bij honden heeft rijgedrag zelden te maken met seksuele voorkeur. Het is in 90% van de gevallen een directe reactie op overprikkeling, stress, speelsheid of rangorde. |
| "Mijn katten wassen elkaar uit romantische liefde." | Niet waar. Katten doen aan allogrooming (sociaal wassen). Dit versterkt de groepsgeur, schept onderling vertrouwen en kalmeert. Het is puur sociaal gedrag, geen romantiek. |
Honden en rijgedrag
Baasjes herkennen het misschien: hun hond rijdt op een teef, maar ook op een reu, een kussen of been. Zegt dit iets over de seksualiteit van je hond?
Waarschijnlijk niet.
Dit soort gedrag gaat bij honden over het algemeen niet over liefde of seksuele voorkeur in de menselijke zin. Het is vaker een uiting van spelen, opwinding, stress of dominantie. We spreken dan ook wel van situationeel gedrag. Daarom kunnen ook gecastreerde reuen of teefjes (gesteriliseerd of niet) dit gedrag vertonen.
Je hond communiceert iets, maar dat iets heeft zelden de betekenis die wij er instinctief aan zouden geven.
Katten en sociale verzorging
Katten wassen en verzorgen elkaar. Voor een baasje oogt dit liefdvol, misschien zelfs romantisch. En dat is begrijpelijk.
Voor de kat zelf heeft dit gedrag een andere functie: onderlinge binding, communicatie, vertrouwen. Romantiek is hier een menselijke interpretatie van iets wat voor een kat een puur sociaal is.
Papegaaien en echte paarbinding
Bij papegaaien ligt het anders. Papegaaien vormen sterke, langdurige paarbindingen. Bij verschillende soorten zijn koppels van hetzelfde geslacht waargenomen, zowel in het wild als in huis. Ze vertonen dezelfde verzorging, aandacht en hechting als een koppel van verschillende geslachten.
De natuur is divers
In het dierenrijk is gedrag flexibel, geslacht is niet altijd binair en voortplanting is maar een van de vele functies van seksualiteit. Wie de natuur onbevangen bekijkt, ziet dat overal.
De slak: hermafrodiet als standaard
De meeste slakkensoorten zijn hermafrodiet. Ze bezitten zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtsorganen en kunnen beide rollen vervullen bij de voortplanting. Geen uitzondering, maar de biologische standaard.
Het zeepaardje: de zwangere vader
Bij zeepaardjes draait het klassieke beeld van moederschap volledig om. Het vrouwtje plaatst haar eicellen in de broedbuidel van het mannetje. Hij bevrucht ze zelf en draagt ze totdat de jongen zelfstandig kunnen overleven. De vader is hier de zwangere ouder, volledig verantwoordelijk voor de vroegste levensfase van zijn jongen.
De pinguïn: samen een gezin
Bij verschillende pinguïnsoorten worden regelmatig koppels van hetzelfde geslacht gesignaleerd. Deze koppels gaan verder dan een tijdelijke verbinding: ze adopteren verlaten eieren, broeden ze samen uit en brengen de jongen groot. Met dezelfde toewijding als elk ander koppel.
De anemoonvis: de wisselende leider
Alle anemoonvissen worden geboren als mannetje. In elke school leidt één dominant vrouwtje de groep. Overlijdt dat vrouwtje? Dan verandert het eerstvolgende dominante mannetje van geslacht. Hij/zij wordt letterlijk een vrouwtje en neemt de leiding over.
De natuur is niet in één vorm te gieten
Vier soorten. Vier volledig andere manieren om met geslacht, voortplanting en zorg om te gaan. En dit is nog maar een kleine greep uit de natuur. Wat deze voorbeelden laten zien: de natuur categoriseert niet. Ze past zich aan, evolueert en kiest zijn eigen weg. Soms is dat een hermafrodiet. Soms zijn het twee vaders die samen een ei uitbroeden. Soms verandert een leider van geslacht omdat de groep dat nodig heeft.
De diversiteit in het dierenrijk heeft meer kleuren dan je misschien dacht. En dat is precies wat Pride viert.
Zorg voor het welzijn van jouw unieke huisdier
Of je nu een hond, kat, konijn of papegaai hebt: je wil het allerbeste voor hem/haar. Dierenartskosten kunnen hoog oplopen, en dat mag nooit een reden zijn om de beste zorg uit te stellen.
Bekijk onze hondenverzekering, kattenverzekering of papegaaienverzekering.
